فلۆکلۆری کوردی و ڕۆڵی لە پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیدا.

هەڤرس عبدی بابکر
2026-07-04

فلۆکلۆری کوردی و ڕۆڵی لە پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیدا.

فلۆکلۆر یەکێکە لە گرنگترین توخمەکانی ناسنامەی هەر نەتەوەیەکە. هەر گەلێک بەهۆی فلۆکلۆرەکەی ناسراوە، چونکە مێژوو، کەلتوور، زمان، داب و نەریت، باوەڕ و شێوازی ژیانی تێدا پارێزراون. فلۆکلۆری کوردی، کە لە ماوەی سەدان ساڵدا لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی تر گواستراوەتەوە، میراتێکی گرانبەهای نەتەوەییە. ئەم میراتە هەم ڕابردووی گەلی کورد دەپارێزێت و هەم هۆکارێکە بۆ بەهێزکردنی هەستی نەتەوەیی و پاراستنی ناسنامەی کوردی.

مانای فلۆکلۆر

وشەی فلۆکلۆر لە زمانی ئینگلیزیدا لە دوو وشەی (Folk) بە مانای گەل و (Lore) بە مانای زانیاری یان میرات پێکهاتووە. فلۆکلۆر بریتییە لە کۆی ئەو داب و نەریتانە، چیرۆکان، ئەفسانەکان، پەندەکان، گۆرانییە گەلییەکان، هونەرە دەستییەکان و ڕێوڕەسمانەی کە لە ژیانی ڕۆژانەی خەڵکدا هەن و بە شێوەی زارەکی یان کردار گواستراونەتەوە.

بەشەکانی فلۆکلۆری کوردی

•  چیرۆک و ئەفسانەی گەلی.

• پەند و گوتەی نەریتی.

• گۆرانی، لاوک، حەیران و هۆرە.

• داب و نەریتە کۆمەڵایەتییەکان.

• جلوبەرگی نەریتی و جوانکاری.

• یاری و گەمە گەلییەکان.

• پیشە دەستی و هونەری گەلی.

• ڕێوڕەسمی هاوسەرگیری، نەورۆز، میوانداری و بۆنە کۆمەڵایەتییەکان.

ڕۆڵی فلۆکلۆری کوردی لە پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیی.

فلۆکلۆر یەکێکە لە سەرچاوە سەرەکییەکانی پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیی. گەلی کورد لە ماوەی مێژوودا ڕووبەڕووی زۆر ئاڵۆزی و گۆڕانکاری بووە، بەڵام فلۆکلۆر توانیویەتی زمان، نەریت و بەها کەلتوورییەکانی بپارێزێت..چیرۆک و ئەفسانە گەلییەکان بەهێزترین هۆکارن بۆ گواستنەوەی بەهای ئەخلاقی و نەتەوەیی. هەروەها، گۆرانییە فۆلکلۆرییەکان هەستی نیشتیمانی، ئازادی، خۆشەویستی و یەکگرتوویی لە دڵی خەڵکدا زیندوو دەکەن.

فلۆکلۆر و پەروەردەی نەوەی نوێ.

فلۆکلۆر کاریگەرییەکی گەورە لە پەروەردەی منداڵان و گەنجان هەیە. لە ڕێگای چیرۆک و پەندەکانەوە، منداڵان فێری ڕاستگۆیی، ئازایەتی، ڕێزلێگرتن لە گەورەکان، میوانداری و هاوکاری دەبن. هەروەها، ئاشنابوونی گەنجان بە فلۆکلۆری کوردی هۆکارێکە بۆ زیادبوونی هەستی خۆناسین و شانازی بە ناسنامەی نەتەوەییان.

هەڕەشەکان لەسەر فلۆکلۆری کوردی.

لە سەردەمی تەکنەلۆژیا و جیهانیدابوون، فلۆکلۆر ڕووبەڕووی هەندێک هەڕەشە بووەتەوە، وەک:

•کەمبوونەوەی بەکارهێنانی زمان و زاراوە ڕەسەنەکان.

•دوورکەوتنەوەی گەنجان لە نەریتەکان.

•کەمبوونەوەی گواستنەوەی چیرۆک و گۆرانییە گەلییەکان.

•کاریگەریی کەلتوورە بیانییەکان لەسەر شێوازی ژیان.

بۆ پاراستنی فلۆکلۆری کوردی پێویستە:

•چیرۆک، گۆرانی و پەندە گەلییەکان تۆمار و بڵاو بکرێنەوە.

• قوتابخانە و زانکۆکان گرنگی بە فێرکردنی فلۆکلۆر بدەن.

•فێستیڤاڵ و چالاکییە کەلتوورییەکان بەردەوام ئەنجام بدرێن.

• پشتگیری لە هونەرمەندان و توێژەران بکرێت.

•میدیا و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بۆ ناساندنی فلۆکلۆری کوردی بەکاربهێندرێن.

فلۆکلۆری کوردی گەنجینەیەکی نرخبەها و بەشێکی سەرەکی ناسنامەی نەتەوەیی کوردە. ئەم میراتە مێژوو، زمان، داب و نەریت، بەها ئەخلاقییەکان و هەستی نەتەوەیی دەپارێزێت. بۆیە پاراستنی فلۆکلۆر تەنها پاراستنی ڕابردوو نییە، بەڵکو پاراستنی داهاتووی گەلێکە. هەر کاتێک فلۆکلۆر بپارێزرێت، ناسنامە و کەلتووری کوردیش بەهێز و زیندوو دەمێنن.

بابەتە هاوشێوەکان

بابەتەکانی تر لە فۆلکلۆر و کەلەپوور.

بینینی هەمووی