کوردستان — خاکێک، مێژوویەک، زمانێک بە شێوەزارە جیاوازەکان
ئەم بەشە بۆ پیشاندانی کورتەیەک لە کلتوور و مێژووی کوردستان و هەروەها شێوەزارەکانی زمانی کوردی دانراوە.
ئاڵای کوردستان
Kurdistan Flag
سوور • سپی • زەرد • سەوز — خۆرەوە لە ناوەڕاستدا نیشانەی ڕووناکی و ئازادییە.
وتەی ڕێنوێن
ئەگەر بۆ تێربوون لە دەرەوە چاو لە کەسانی دیکە بکەیت، هەرگیز بە ڕاستی تێر نابیت.
ئەم واتەیە یارمەتیدەرە بۆ ئەوەی هۆشیاربین بە هاوسەنگی ناوخۆیی، خۆپێزانینی دروست و بڕیارەکان.
واتای ڕەنگەکانی ئاڵای کوردستان
هەر ڕەنگێک لە ئاڵای کوردستان واتایەکی تایبەت و گرینگی هەیە.
سوور
Red
نیشانەی خوێن و قوربانیدانی شەهیدانی گەلی کورد لە ڕێگای ئازادی و سەربەخۆییدا.
سپی
White
نیشانەی ئاشتی، پاکی و پاراستنی بەها مرۆییەکانە. هیوای ئاشتی بۆ هەموو گەلان.
زەرد (خۆر)
Yellow/Gold
خۆرەوە لە ناوەڕاستی ئاڵادا نیشانەی ڕووناکی، ئازادی، هیوا و ژیانی نوێیە.
سەوز
Green
نیشانەی سروشتی سەوز و زەوی بەپیتی کوردستان، زیندووێتی و خاکی باوک و باپیرانە.
کورتەیەک لە مێژووی کوردستان
گەشتێک لە مێژووی دێرینی کوردستان بۆ ئەمڕۆ.
سەردەمی کۆن
پێش زایین - سەدەی ١٠
میدیەکان (Media) کە لە سەدەی حەوتەمی پێش زاین شانشینێکی بەهێزیان دامەزراند، بە باپیر و باوکی کوردانی ئێستا دادەنرێن. ئەم شانشینە لە کۆماری ئازەربایجانی ئێستاوە دەست پێدەکرد و بەردەوام بوو تا عێراق و تورکیا.
سەدەی ناوەڕاست
سەدەی ١٠ - سەدەی ٢٠
لە سەدەکانی ناوەڕاستدا چەندین شانشین و میرنشینی کوردی دروست بوون. ئەیووبیەکان بە سەرکردایەتی سەلاحەدینی ئەیووبی (١١٣٧-١١٩٣) یەکێک لە دەوڵەتە بەناوبانگەکانی مێژوو بوون کە بەرەنگاری هێزەکانی ڕۆژئاوا بوونەوە.
سەردەمی نوێ
سەدەی ٢٠ - ئێستا
دوای شەڕی جیهانی یەکەم کوردستان دابەش کرا بەسەر چوار وڵاتدا. لە ساڵی ١٩٩١دا هەرێمی کوردستان-عێراق خۆبەڕێوەبەریی بەدەستهێنا و لە ٢٠٠٥دا بە فەرمی وەک هەرێمێکی فیدراڵی عێراق ناسرا.
شێوەزارەکانی زمانی کوردی
زمانی کوردی لە چەندین شێوەزاری سەرەکی پێکهاتووە کە هەریەکەیان تایبەتمەندی خۆی هەیە.
کوردی سۆرانی
Soraniلە هەرێمی کوردستان-عێراق و ڕۆژهەڵاتی کوردستان (ئێران) بە ئەلفوبێی عەرەبی-کوردی دەنووسرێت. لە شارەکانی هەولێر، سلێمانی، کەرکووک و مەهاباد بەکاردێت.
کوردی کورمانجی
Kurmanjiلە باکووری کوردستان (باشووری تورکیا) و ڕۆژئاوای کوردستان (باکووری سووریا) و بەشێکی باکووری ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە ئەلفوبێی لاتینی دەنووسرێت. زۆرترین ژمارەی قسەکەر.
زازاکی / دیمیلکی
Zazakiلە بەشێک لە ناوچەکانی باکووری کوردستان قسەپێدەکرێت. شێوەزارێکی تایبەت و جیاواز کە لە ڕووی ڕێزمانییەوە تایبەتمەندی نایابی هەیە.
گۆڕانی / هەورامی
Goraniلە ناوچەی هەورامان (سنووری ئێران و عێراق) قسەپێدەکرێت. شێوەزارێکی کۆنە کە لە مێژووی ئەدەبی کوردیدا شوێنێکی تایبەتی هەیە و لە شوێنەوارەکانی کوردی کۆندا نزیکە.
زانیاری گرینگ
سەرەڕای جیاوازییەکان لە نێوان ئەم شێوەزارانەدا، هەموویان بەشێکن لە زمانی کوردی و قسەکەرانیان دەتوانن یەکتری تێبگەن. زمانی کوردی لە چینەی زمانە ئێرانیەکانە و پەیوەندی بە زمانەکانی فارسی، پەشتوو و بەلووچیەوە هەیە.
کولتوور و هونەری کوردی
کوردستان بە کولتوور و هونەرێکی دەوڵەمەند و جوان ناسراوە.
گۆرانی و مۆسیقا
گۆرانی کوردی بە دەنگە جوان و ئامێرە نەریتیەکانی وەک دەف، زوڕنا، تەمبوور و شمشاڵ ناسراوە.
هەڵپەڕکێ و گۆوەند
هەڵپەڕکێی کوردی (گۆوەند) بەشێکی گرینگی بۆنە و ئاهەنگە نەتەوایەتیەکانە کە بە دەست گرتن ئەنجام دەدرێت.
جلوبەرگی نەریتی
جلی کوردی بە ڕەنگە جوانەکانی و دیزاینە تایبەتەکانی ناسراوە. هەر ناوچەیەک جلی تایبەتی خۆی هەیە.