هێرشی ئەلیکیتڕۆنی

بنکەدراوە بریتییە لە کۆمەڵێک زانیاری ڕێکخراو، یان داتا، کە بە شێوەیەکی گشتی بە شێوەیەکی ئەلیکترۆنی لە سیستەمی کۆمپیوتەردا هەڵدەگیرێن.

بیرگەی تەنها خوێندنەوە، یان ڕۆم، جۆرێکە لە هەڵگرتنی کۆمپیوتەر کە داتای ناجێگیر و هەمیشەیی تێدایە کە بە شێوەیەکی ئاسایی تەنها دەتوانرێت بخوێنرێتەوە نەک بۆی بنووسرێت. ڕۆم ئەو بەرنامەسازییە لەخۆدەگرێت کە کۆمپیوتەرێک دەتوانێت هەر جارێک کە داگیرسێنرێت دەستپێبکاتەوە یان دووبارە دروستی بکاتەوە. هەروەها ڕۆم ئەرکە گەورەکانی چوونەژوورەوە/دەرچوون (I/O) ئەنجام دەدات و بەرنامە و ڕێنماییەکانی نەرمەکاڵا دەپارێزێت. کاتێک داتا لەسەر چیپی ڕۆم نووسرا، ناتوانرێت لاببرێت.

ڕام (بیرگەی دەستگەیشتن بە هەڕەمەکی) چییە؟ بیرگەی دەستگەیشتن بە هەڕەمەکی (RAM) ئەو ڕەقەکاڵایە لە ئامێرێکی کۆمپیوتەردا کە هەڵگرتنی کاتی بۆ سیستەمی کارپێکردن (OS)، بەرنامەکانی نەرمەکاڵا و هەر داتایەکی تر کە لە ئێستادا بەکاردەهێنرێت دابین دەکات بۆ ئەوەی بە خێرایی لەبەردەستی پرۆسێسەری ئامێرەکەدا بێت.

بایۆس چییە؟ ‏BIOS، یان Basic Input/Output System، بریتییە لە نەرمەکاڵایەک کە لەسەر چیپێکی بچووکی بیرگە هەڵدەگیرێت، کە بە فیرموێریش ناسراوە. بایۆس لەسەر مەزەربۆرد دەدۆزرێتەوە، وە یەکەم نەرمەکاڵایە کە دوای دەستپێکردنی کۆمپیوتەر کاردەکات.

هێرشی ڕەتکردنەوەی خزمەتگوزاری دابەشکراو (DDoS) هەوڵێکی زیانبەخشە بۆ تێکدانی هاتوچۆی ئاسایی سێرڤەر.

فیشینگ یەکێکە لەو جۆرە هێرشە ئەلیکترۆنیانەیی کە بەکاردێت بۆ بردنی هەژماریی ئەو کەسانەیی کە دەکرێنە ئامنج بۆ دزە پێکردنی زانیاری تایبەتی قوربانیەکان.

زۆرجار بە یەکەی پرۆسێسی ناوەندی (CPU) ناودەبرێت "مێشک"ی کۆمپیوتەر

ئەندازیاری کۆمەڵایەتی یەکێکە لە گەورەترین هەڕەشەکانی سەر ئاسایشی ئەلیکترۆنی، لەم بابەتەدا باس لە چۆنیەتی پاراستنی زانیارییە کەسییەکانت و کەمکردنەوەی مەترسییەکان دەکەین.